← Terug na Afrikaans EAT

Afrikaans Tweede Addisionele Taal — Vraestel 1

Interaktiewe Studiegids • Graad 12 • Gebaseer op DBE Mei/Junie 2024 & November 2025 vraestelle en memorandums

Vrae geantwoord
0 / 0
Telling
0 / 0
Persentasie
0%

Oorsig van die Vraestel

Punte: 80  •  Tyd: 2 uur  •  Afdelings: 3

AfdelingInhoudPunteVoorgestelde tyd
ALeesbegrip (Begripstoets + Visuele teks)3045 minute
BOpsomming (7 punte feite + 3 punte taal)1020 minute
CTaalstrukture en -konvensies (Advertensie + Strokiesprent + Leesteks + Prent)4055 minute

Belangrike Instruksies

  1. Begin ELKE afdeling op 'n NUWE bladsy.
  2. Trek 'n streep ná elke afdeling.
  3. Nommer antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel.
  4. Laat 'n reël ná elke antwoord oop.
  5. Gee besondere aandag aan spelling en sinsbou.
  6. Skryf netjies en leesbaar.

Hoe om hierdie studiegids te gebruik

Werk deur die afdelings in enige volgorde. By elke vraag word jou antwoord onmiddellik nagesien — jou telling en die aantal vrae geantwoord word bo-aan die bladsy bygehou. By die Opsomming-afdeling kan jy jou eie opsomming tik en die woordteller hou tred. Flitskaarte help om begrippe vinnig in te oefen — klik om om te draai.

Tipe Vrae wat in die Vraestel Voorkom

Verstaan eers watter soort vraag jou gevra word — dan weet jy presies wat om te skryf.

Tipe VraagWat om te doenVoorbeeld
Voltooi die sinVul EEN woord (of frase) uit die teks in."Riyaadh het in die ... naby Kaapstad grootgeword." → Strand
Kies uit hakiesKies die korrekte woord — moenie albei skryf nie.(letterlik / figuurlik)
Meervoudigekeuse-vraagSkryf net die letter (A–D) OF die volle antwoord neer."C / die produk besig is om te werk."
Feit / Mening0 punte vir "feit/mening" alleen — die motivering kry die punt."Mening" want dit is die adverteerder se opinie.
Waar / OnwaarGeen punt vir Waar/Onwaar nie — gee die bewys uit die teks."Stelling is onwaar, want hy het swak skole gaan help."
Direkte aanhalingSkryf die sin woord-vir-woord uit die teks, gewoonlik in aanhalingstekens."Hy glo alles wat gedoen word, moet tot voordeel van die kinders wees."
Motiveer / VerduidelikGee 'n rede in jou eie woorde."Dit beteken hy het 'n positiewe nalatenskap by die skool gelaat."
Kolom A by Kolom BSkryf net die letter (A–E) langs die nommer.1.11.1 → D
Visuele/BeeldvraeKyk na lyftaal, gesigsuitdrukking, lettertipe, kleur, simbole."Hulle glimlag, hou mekaar vas."
Opsomming7 punte/feite • Eie woorde • 60 woorde max • Nommer 1–7 • Tel woorde aan eindeKyk Afdeling B

Algemene Slaggate

  • Moenie JA/NEE of WAAR/ONWAAR alleen skryf nie — die rede kry die punt.
  • By "direkte aanhaling": elke woord moet presies soos in die teks wees, anders verloor jy die punt.
  • By die opsomming: meer as 60 woorde → die ekstra woorde tel nie. Direkte aanhalings verloor taalpunte.
  • Spel- en sinsboufoute word in Afdeling C wel gepenaliseer wanneer dit die toetsstruktuur raak.

Afdeling A — Begripstoets (Leesbegrip)

Die begripstoets toets of jy 'n geskrewe teks (artikel) en 'n visuele teks (voorblad/grafiek) kan verstaan, interpreteer en evalueer.

Strategie: Hoe om die begripstoets aan te pak

  1. Lees die opskrif eerste — dit gee 'n idee van die onderwerp.
  2. Lees die hele teks vinnig deur (skim).
  3. Lees die vrae. Dit wys jou waarna om te soek.
  4. Lees die teks weer — stadig en doelgerig.
  5. Soek die paragraaf wat in die vraag genoem word.
  6. Antwoord in volsinne (tensy net 'n woord gevra word).
  7. Kyk na die punte langs die vraag — 2 punte = 2 feite.

Oefenvrae — Uittreksel uit "Meneer Regruk" (Junie 2024, Teks A)

MENEER REGRUK

'n Onderwyser duisend!

1   Riyaadh Najaar (68) het in die Strand naby Kaapstad grootgeword. Hy is die oudste van vier kinders. Almal het hom Boeta genoem.

2   Riyaadh se pa was 'n godsdiensleier (religious leader) en sy ma was 'n onderwyseres. Hy sê die grootste lesse wat hy by sy ouers geleer het, was om altyd eerlik te wees en dinge reg te doen.

3   Riyaadh was 'n leerder aan Hoërskool Harold Cressy in Distrik Ses. Victor Richie, wat sy skoolhoof was, was 'n baie goeie onderwyser. Hý het Riyaadh laat besluit om ook 'n onderwyser te word.

4   Na matriek het Riyaadh onderwys aan die Hewat Onderwyskollege in Athlone gaan studeer. Sy vakke was Geskiedenis, Geografie, Engels Huistaal en Afrikaans Addisionele Taal. Sy eerste onderwyspos was in 1976 by Hoërskool Peninsula Suid. Dit was die begin van 'n baie suksesvolle onderwysloopbaan (teaching career).

5   In 1984 is Riyaadh na Hoërskool Spine Road oorgeplaas. Hy het diep spore by hierdie skool getrap. In 1993 het hy hoof geword en daar gebly totdat hy in 2018 afgetree het (retired). In sy 25 jaar as hoof van Spine Road het dit een van die gebied se topskole geword.

6   Riyaadh was 'n uitstekende hoof. Hy glo 'n skool se onderwysers is die sleutel tot 'n skool se sukses. Dit is húlle wat die kinders reg moet lei en in hulleself moet laat glo. Hy het almal op sy personeel (staff) geken, selfs die skoonmakers. Hy het sommer onverwags by klaskamers ingestap om te sien wat daar aangaan. Hy was ook streng op uniform. Hy glo alles wat gedoen word, moet tot voordeel van die kinders wees.

7   Na sy aftrede in 2018 het Riyaadh gedink dat hy klaar was met die onderwys. Hy wou net rus, tyd saam met sy familie deurbring en sy stokperdjies beoefen. Riyaadh en sy vrou, Rochan, is al 35 jaar getroud. Hulle het ses kinders en 8 kleinkinders. Twee van sy kinders woon oorsee. Riyaadh stap graag, speel domino's en het ook wedvlugduiwe (racing pigeons).

8   Die Onderwysdepartement het egter ander planne met Riyaadh gehad. Omdat hy so 'n suksesvolle hoof was, het hulle hom gevra om skole wat swak presteer, te gaan régruk. Vandaar die naam Meneer Regruk!

9   Hoërskool Windsor was die eerste skool waar Riyaadh dinge gaan regruk het. Dié skool het hulle hoof verloor en Riyaadh het gaan help om hulle matriekuitslae te verbeter. Daarna was hy ook by Hoërskool Princeton, Livingstone en toe Alexander Sinton. Riyaadh is 'n rustige mens, maar as dinge nie reg is nie, stel hy dit reg. Terwyl hy by Sinton was, het hy die matrieks se skooldag verleng en ook Saterdagklasse ingestel. Die skool se uitslae hét verbeter.

10   Is hy reg om nóg 'n skool te gaan regruk? "Nee," antwoord Riyaadh. "Alexander Sinton was my laaste. Ek sal altyd bereid wees om raad te gee, maar ek wil nie weer in 'n formele pos as skoolhoof wees nie."

11   Riyaadh se vrou, 'n onderwyseres, was altyd sy steunpilaar. Sy het hom in alles ondersteun (support). Nou kom sy familie — en sy stokperdjies — eerste!

[Verwerk uit Huisgenoot, 18 Februarie 2023]

1 punt 1Voltooi: Riyaadh Najaar het in die ... naby Kaapstad grootgeword.
1 punt 2Voltooi: Sy familie het hom ... genoem.
1 punt 3"Hy het diep spore by hierdie skool getrap." Hierdie woorde word ...
1 punt 4Motiveer waarom Riyaadh "Meneer Regruk" genoem word.

Visuele Teks B — Huisgenoot voorblad (Junie 2024)

Huisgenoot voorblad

Kyk na gesigsuitdrukkings, lyftaal, lettergrootte/-tipe en simbole. Vrae oor hierdie visuele teks toets jou waarneming en interpretasie.

Oefenvrae — Uittreksel uit "FIFA Wêreldbeker 2026" (Nov 2025, Teks A)

FIFA WÊRELDBEKER 2026

Ons is 26!

1   FIFA organiseer wêreldsokker. Hulle maak die reëls. Die FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi (FIFA World Cup Tournament) is die grootste sportgebeurtenis (sports event) in die wêreld. Miljoene mense kyk op televisie daarna. Dis waar legendes soos Messi, Ronaldo, Torres, Klose en ander wys hoe goed hulle is.

2   Die FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi word elke vier jaar gespeel. Die toernooi is vir die eerste keer in 1930 in Uruguay gehou. Die toernooi is nie tussen 1942 en 1946 gespeel nie, want daar was oorlog.

3   Daar was al 22 toernooie. Net die beste internasionale mansspanne neem hieraan deel. Op die oomblik is Argentinië die kampioen (champion). Hulle het die 2022-toernooi in Katar gewen.

4   Die volgende toernooi is in 2026. Partykeer verander FIFA hulle reëls en program. 'n Paar dinge van die 2026-toernooi gaan anders as altyd wees.

5   Vir elke toernooi word daar 'n gasheerland (host country) gekies waar die toernooi plaasvind. Die 2026-toernooi gaan in Kanada, Meksiko én die Verenigde State wees.

6   Gasheerlande moet genoeg stadions hê met plek vir baie mense. Daar moet ook genoeg vervoer vir besoekers wees om te kom waar hulle wil wees. Die stadions se gewone name is vir die 2026-toernooi verander. Die stadion sal dieselfde naam hê as die stad waar dit is, bv. die Mercedes Benz Stadion word die Atlanta Stadion.

7   Die 104 wedstryde sal oor 39 dae in verskillende stadions gespeel word. Dit begin op 11 Junie 2026 in Meksikostad. Die finale wedstryd sal op 19 Julie 2026 in New Jersey gespeel word.

8   Die 2026-toernooi gaan gróót wees. Daar is gewoonlik 32 spanne wat speel. In 2026 gaan daar 48 spanne wees. Die spanne sal in 12 groepe van vier elk verdeel word. Die span wat op die oomblik die kampioen is, het klaar 'n plek in die toernooi. Die gasheerlande se spanne ook. Ander spanne moet oor 'n periode van twee jaar vir die toernooi kwalifiseer.

9   Elke toernooi het sy eie gelukbringer (mascot). Willie was die eerste gelukbringer. In 2026 is dit Speed. Hy is 'n strokieskarakter (cartoon character) wat soos 'n naelloper (speedster) lyk. Hy is blou en geel van kleur en vol energie!

10   Elke toernooi het ook 'n eie temalied (theme song). Die amptelike temalied vir 2026 is op 17 Mei 2023 vrygestel (released). Bekende musikante van die stede waar wedstryde gespeel gaan word, sal die temalied sing. Daar sal oral lekker kuierplekke (fan zones) wees waar mense bymekaar kan kom en die sokker op groot skerms geniet!

11   Adidas maak die 2026-bal. Die bal se naam is Trionda. Dit is wit, met dele in swart en geel. Daar gaan prentjies op hierdie bal wees van dinge wat uniek is aan die drie gasheerlande. Vir Meksiko sal daar 'n arend wees en vir Kanada die esdoringblaar (maple leaf). Vir die VSA is dit 'n ster, soos wat daar op hulle landsvlag is.

12   Die FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi van 2026 gaan 'n groot sokkerfees wees! Wie gaan wen? Brasilië het al vyf keer gewen. Gaan dit weer hulle wees? Of dalk Spanje, wat nog net een keer gewen het? Gaan Messi sy derde Goue Bal-toekenning ontvang? Gaan Mbappé wéér die Goue Stewel ontvang? Net die tyd sal leer.

[Verwerk uit Wikipedia, Brittanica, e.a.]

2 punte 5Noem TWEE sokkerlegendes wat genoem word.
1 punt 6Watter span is op die oomblik die kampioen?
1 punt 7Die subopskrif sê "Ons is 26!" — Wie verwys "Ons" na?

Visuele Teks B — SA Medikasie-grafiek (Nov 2025)

SA medikasie grafiek

By 'n grafiek: identifiseer die opskrif, sleutel (kleur-kodes), kategorieë (stede, townships, plakkerskampe, plase, hele land), en vergelyk syfers — wie sukkel die meeste?

Wenke vir die Visuele Teks (voorblad/grafiek)

  • Kyk na opskrifte, kleur, lettergrootte, fonts en simbole.
  • Let op gesigsuitdrukkings en lyftaal (glimlag, duime op = positief).
  • Vergelyk syfers in 'n grafiek — wie het die meeste / minste?
  • Kyk wat die prent simboliseer (bv. 'n krat groente = boerdery).

Afdeling B — Opsomming

Jy moet 'n teks van ±200 woorde opsom in 7 volsinne, in jou eie woorde, hoogstens 60 woorde. Jy moet die woorde aan die einde tel.

Stap-vir-stap metode

  1. Lees die teks TWEE keer.
  2. Onderstreep die hooffeite — een per paragraaf.
  3. Skryf elke feit kort in jou eie woorde.
  4. Maak volsinne daarvan.
  5. Nommer 1 tot 7.
  6. Tel die woorde. Skryf totaal onderaan, bv. (58 woorde).
  7. Kontroleer spelling en sinsbou.

Punteverdeling (10)

7 punte vir feite (1 elk)  •  3 punte vir taal (eie woorde + sinsbou)

Direkte aanhalings verloor taalpunte! 6–7 aanhalings = 0 taalpunte; 4–5 = max 1; 2–3 = max 2.

Oefenteks: "Waarom Vrugte Goed is vir Jou" (Nov 2025)

Party mense hou nie van vrugte nie. Tog is die vrugte wat jy eet, op baie maniere goed vir jou. Die water in vrugte kan help wanneer jy dors is.

Moenie gemorskos eet wanneer jy honger word terwyl jy besig is nie. Eet liewer vrugte — dit het baie vesel wat jou vol sal laat voel.

Daar is suur in 'n mens se mond wat plaak produseer. Eet appels! Dit sal help om jou tande te skrop.

Genoeg slaap is belangrik. Indien jy sukkel om te slaap, kan jy 'n kiwivrug eet — dit help jou om beter te slaap.

Stres kan jou in 'n slegte bui laat. Die reuk van lemoene kan jou help om te kalmeer.

Soms sweet jy en ruik nie lekker nie. Deur suurlemoen aan jou lyf te smeer, sal jy lekker ruik.

Jy moet jou vel oppas. Aarbeie is propvol antioksidante en hou jou vel gesond.

Skryf jou eie opsomming hieronder

Tik jou 7 genommerde sinne hier in:

Woordtelling (maks. 60): 0 woorde

Modelantwoord (memorandum)

  1. Vrugte bevat water wat jou dors les.
  2. Vrugte het baie vesel wat jou vol laat voel.
  3. Appels help om jou tande skoon te maak.
  4. 'n Kiwivrug sal jou beter laat slaap.
  5. Lemoene se reuk kalmeer jou.
  6. Suurlemoen aan jou lyf laat jou lekker ruik.
  7. Aarbeie hou jou vel gesond.

(52 woorde)

Afdeling C — Advertensie

By die advertensie toets die eksaminator hoe goed jy tegnieke, doel en teikenmark kan herken.

Wat om in 'n advertensie te soek

Produk:Wat word verkoop? (bv. Vicks VapoRub) Teikenmark:Wie sal dit koop? (bv. siek mense) Slagspreuk:"Jy sal vinnig die verskil voel!" — gewoonlik 'n mening. Feit vs Mening:Feit = bewysbaar. Mening = opinie van die adverteerder. Tegnieke:Vetdruk, hoofletters, kleur, prente, alliterasie, uitroeptekens, lettertipes. Lidwoorde:die (bepaald) of 'n (onbepaald) Intensiewe vorm:nuut → splinternuut, wit → spierwit, vol → propvol Samestelling:sokker + klub = sokkerklub (een woord) Kontak:Foon, e-pos, sosiale media — wys dat lesers navraag kan doen.

Oefenvrae — Vicks VapoRub advertensie (Junie 2024)

Vicks VapoRub advertensie
1 punt 1Kies die korrekte lidwoord: "Dit is (die / 'n) fantastiese produk."
1 punt 2"Jy sal vinnig die verskil voel!" — Is dit 'n feit of 'n mening?
1 punt 3Gee die intensiewe vorm van "nuut".
2 punte 4Noem TWEE tegnieke wat die adverteerder gebruik om die advertensie interessant te maak.

Oefenvrae — Super Sokkerwinkel advertensie (Nov 2025)

Super Sokkerwinkel advertensie
1 punt 5Vorm 'n samestelling van "sokker + klub".
1 punt 6Skryf EEN woord uit die advertensie neer wat beteken dat jy NIE vir iets hoef te betaal NIE.
1 punt 7Met die woorde "Kom nou!! Spesiale aanbiedinge!" (manipuleer / oordryf) die adverteerder.

Afdeling C — Strokiesprent

'n Strokiesprent vertel 'n storie deur prentjies + woorde. Jy moet beide kan lees en interpreteer.

Sleutelbegrippe

Raampie:Een blokkie / paneel van die strokiesprent. Spraakborrel:Wys wat 'n karakter sê (gewone lyn). Dinkborrel / gedagteborrel:Wys wat 'n karakter dink — gestippelde lyn of wolkievorm. Ander karakters kan dit nie hoor nie! Lyftaal:Hoe die karakter sit/staan — wys gevoelens. Gesigsuitdrukking:Wys emosie (bang, kwaad, gelukkig, lui). Hoofletters / vetdruk:BEKLEMTOON 'n woord — die karakter sê dit harder. Uitroepteken (!):Wys harde geluid, skok of emosie. "BOEM!" = harde stamp. Klanknabootsing:BOEM! HIERT! — wys geluide. Sweetdruppels langs kop:Wys skrik / spanning. Indirekte rede:"Ek hou nie daarvan nie." → Sy sê dat sy nie daarvan hou nie.

Voorbeeld: Mavis & Zandi (Junie 2024)

Mavis en Zandi strokiesprent

Vier-paneel strokiesprent oor selfoongebruik tydens bestuur — let op die dinkborrel in Raampie 3 en die klanknabootsings BOEM! en HIERT! in Raampie 4.

1 punt 1Gee 'n ander Afrikaanse woord vir "tjommie".
1 punt 2Skryf in die indirekte rede: Zandi sê: "Ek hou nie daarvan nie." (Begin: Zandi sê dat sy ...)
1 punt 3Voltooi met EEN woord om Mavis se versoek mooi te maak: "Zandi, wil jy nie ... stilbly nie?"
1 punt 4Skryf EEN WOORD uit raampie 3 wat beklemtoon dat Mavis twee dinge gelyk kan doen.
1 punt 5"Hier kom moeilikheid!" — Mavis kan nie hierdie woorde hoor nie, want ...

Voorbeeld: Garfield (Nov 2025)

Garfield strokiesprent

Vyf-paneel Garfield-strokie — alle dialoog is in dinkborrels. Let op Garfield se lyftaal-verandering tussen Raampie 3 (lui, ore hang) en Raampie 4 (regop, ore staan).

1 punt 6"MOET" is in hoofletters geskryf om te (beklemtoon / ontken) dat Garfield wil eet.
1 punt 7Hoekom sal jy nie kan hoor wat Garfield sê nie?

Afdeling C — Taal in Konteks (Leesteks & Prent)

By die leesteks word taalreëls (woordsoort, tyd, getal, voorsetsel, ens.) getoets binne 'n kort storie.

Belangrike taalreëls (vinnige naslaanwerk)

TaalitemReël / Voorbeeld
Verkleinwoordhuis → huisie  •  skool → skooltjie  •  boek → boekie
Meervoudbroek → broeke  •  rekenaar → rekenaars  •  kind → kinders
Verlede tydJoseph is → Joseph was  •  Sy wil → Sy wou  •  Hy speel → Hy het gespeel
Lydende vormJohnny skop die bal. → Die bal word (deur Johnny) geskop.
OntkenningHy gaan altyd hier wees. → Hy gaan nie altyd hier wees nie. (of: nooit ... nie)
Infinitiefhaar seun help → om haar seun te help
Indirekte redeHy sê: "Ek is honger." → Hy sê dat hy honger is.
Vergrotende trapbaie → meer  •  goed → beter  •  lekker → lekkerder
Oortreffende traplekker → lekkerste  •  goed → beste  •  mooi → mooiste
Intensiewe vormwit → spierwit/sneeuwit  •  nuut → splinternuut  •  vol → propvol
Antoniemagter ↔ voor  •  ongelukkig ↔ gelukkig/bly/vrolik
Sinoniemtjommie = vriend, maat, pel
Homoniem"leer" = trap om op te klim / materiaal / opening in kous
Voegwoord (verbinding)Hy is blind. Hy weet. (maar) → Hy is blind, maar hy weet ...
VoorsetselIemand wat dit vir hom kan bestuur.  •  Fokus op ouer mense.
Samestellingkoffie + winkel → koffiewinkel  •  sokker + klub → sokkerklub
Vroulike vormseun → dogter/meisie  •  oom → tante
Lettergreepverdelingheeltemal → heel/te/mal  •  banksake → bank/sa/ke
Afkortingsbyvoorbeeld → bv.  •  dit is → d.i.
Getal as woord16 → sestien  •  5 → vyf
Korrekte woordordeSVO + STOMPI: Subjek-Verb-Tyd-Onderwerp-Manier-Plek-Infinitief
"Die kinders oefen elke dag hard om goed te kan speel."
Toe vs WanneerToe = verlede  •  Wanneer = nou/toekoms of herhalend

Oefenvrae

1 punt 1Skryf in verlede tyd: "Joseph is 'n goeie student."
1 punt 2Gee die verkleinwoord van "huis".
1 punt 3Gee die meervoud van "rekenaar".
1 punt 4Skryf in die lydende vorm: "Johnny skop die bal." (Begin: Die bal word ...)
1 punt 5Skryf in die ontkenning: "Queen het baie van tegnologie geweet."
1 punt 6Gee die antoniem van "agter".
1 punt 7Gee die vroulike vorm van "seun".
1 punt 8Gee die infinitief: "Sy wou alles doen (haar seun help)."
1 punt 9Kies die korrekte woord: "Sy was bly (toe / wanneer) sy sien sy verstaan dit."
1 punt 10Gee die afkorting van "byvoorbeeld".
1 punt 11Skryf die getal as 'n woord: "Daar is (16) kinders by die sokkerveld."
1 punt 12Skryf in die korrekte woordorde: "Die kinders (elke dag) (hard) (oefen) om goed te kan speel."

Flitskaarte — Klik om om te draai

Toets jouself: dink eers aan die antwoord, klik dan om die kaartjie om te draai.

Junie 2026 — Volle Oefen-Vraestel (FAL)

Volle stel oefen-vrae gebaseer op die Gauteng Junie 2026 Graad 12 Afrikaans Eerste Addisionele Taal V1 en die amptelike nasienriglyne. Let wel: Hierdie vraestel is FAL (Eerste Addisionele Taal) — effens moeiliker as die SAL-papers. Punte: 80 • Tyd: 2 uur.

1. Begripstoets — Teks A: Artikel "MEER AS NET ..."

Lees die volledige artikel hieronder en beantwoord die vrae daarna.

MEER AS NET ...

1   Is hy platsak en verplig om by 'n slaghuis te gaan raap en skraap? Aikona, die akteur Alfred Ntombela, oftewel Shorty, floreer en ryg die geleenthede as bemarker en akteur in.

2   Daar staan die kort man netjies in die video met 'n glimlag en 'n hoed op sy kop. Hy help kliënte om vleis in hulle trollies en mandjies te pak. Sodra die tevrede kliënt met sy inkopiesakkie by die deur van die slaghuis uitloop, hoor jy daai bekende laggie.

3   Die man is niemand anders as die akteur Alfred Ntombela, Shorty van Leon Schuster se flieks nie. En dié video en ander van hom waar hy in 'n slaghuis werk, het die afgelope tyd miljoene mense se aandag getrek.

4   Mense wonder oor wat van Shorty geword het. Het sy loopbaan in die vermaakbedryf dan nou so platgeval dat hy in 'n slaghuis moet werk om die pot aan die kook te hou?

5   As daar een mens is wat niks beïndruk was met dié skinderstories nie, was dit Shorty. "Verkeerde afleidings is gemaak," sê Alfred (53).

6   "Mense dink ek is op my laaste, maar die teenoorgestelde is die waarheid. Ek is g'n platsak nie, ek floreer," sê hy. Hy werk net deesdae as ambassadeur vir die slagter in die video, verduidelik hy. "Ek help hulle met bemarking." Die bespiegeling oor Shorty se lot het hulle laat besluit om dit vir bemarking te gebruik. Ten minste praat almal nou oor die slaghuis en dis mos wat hulle wou hê.

7   "Ek maak 'n grappie met die grootbase en sê ek dink dis tyd dat ek my eie slaghuis moet hê. Dink net hoe baie voete sal ek lok." Hy kraai van die lag. "My lag is my roeping, maar dis net een deel van my." Sy vriendskap met Leon sal ook altyd sterk wees, maar die tyd het aangebreek om ook ander geleenthede aan te gryp.

8   Sy aandag is kort-kort by sy foon toe ons gesels, by 'n spa in Randburg, waar hy 'n handelsnaam ambassadeur is. Terwyl Alfred saam met ons kuier, laat staan hy sy foon eenkant en stroom hy sy woorde regstreeks vir sy volgelinge op TikTok.

9   Alfred vat ons terug na toe hy 'n jong seun vanaf van die Oos-Rand was. "Jô, ek was stout," sê hy en lag. "Ek was mal daaroor om mense te terg en skoor te soek. In die aande sou ek snaakse spookgeluide maak wat mense die skrik op die lyf gejaag het. Sommiges het gedink dis 'n spook wat hulle teister. Dit was alles onskuldige pret."

10   Hy het in sy jong dae al geweet 'n lewe as akteur was vir hom bestem. In 1990 toe hy 18 jaar oud was, het hy sy groot kans gekry in Leon se rolprent, Oh Shucks ... ! Aanvanklik was Leon huiwerig oor die rolverdeling. Eers toe hy Alfred se spontane lag op 'n oudisie hoor, het die grapkoning geweet hy het die regte man vir die rol gevind.

11   "Leon is 'n pa-figuur vir my," sê Alfred. "Ons is kollegas en vriende en ons sal altyd 'n sterk band hê. Ek's dankbaar vir die deure wat hy vir my in my loopbaan oopgemaak het." Hy's ook nie net 'n komediant nie. Verlede jaar het hy die hare op kykers se koppe orent laat staan toe hy die gewetenlose misdaadbaas Hush Puppy in die Netflix-dramareeks Mabaso Family Reunion: The Funeral gespeel het.

12   "Ek glo ek kan enige rol speel. Komedie, drama, aksie." Hy het sy goue jare betree en dit sterk oorweeg om as akteur af te tree. "Dit was 'n moeilike tyd. Die rolle en geleenthede het nie gekom nie. Vanweë my konneksie met Shorty het ander produksiemaatskappye nie na my gekyk nie, hulle het gedink komedie was al wat ek kon doen. Maar daar steek meer in my." Asgar Mahomed het Alfred gehelp om meer rolle en geleenthede in te katrol, in die korporatiewe en bemarkingswêreld.

13   Wanneer hy nie voor die kameras is of sy aanhangers op sosiale media vermaak nie, is hy 'n gesinsman. "Ek dink nie jy moet my meer Shorty of Alfred noem nie. Eerder Oom Alfred of nog beter Oupa Alfred," terg hy. Om 'n oupa vir sy twee kleinkinders te wees, gee hom ook baie sin in die lewe. "Daar is niks so belangrik in die lewe soos familie nie," sê Alfred. "Ek het geleer jy moet jou gesin koester!"

14   Daar is nog baie energie en woema in Alfred, dus kyk hy ons snaaks aan toe ons hom vra hoe hy eendag onthou wil word. Maar Alfred bevestig hy wil graag vir sy lag onthou word en hoe hy vreugde, vermaak en troos vir ander gebring het. Maar bo alles wil hy onthou word vir hoe hy mense laat lag het.

[Verwerk uit Huisgenoot op 31 Julie 2025]

1 punt 1Wat is Alfred Ntombela se bynaam?
1 punt 2Watter werk doen Alfred volgens paragraaf 2?
1 punt 3Haal TWEE agtereenvolgende woorde uit paragraaf 2 aan om te wys hoe die kliënte voel.
1 punt 4"Hy is platsak en verplig om by 'n slaghuis te gaan raap en skraap." — Motiveer waarom hierdie stelling ONWAAR is.
1 punt 5Watter rol vertolk Alfred by die slaghuis?
2 punte 6Verduidelik wat bedoel word met reël 16: "Mense dink ek is op my laaste." (Verwys na Alfred se lewe.)
1 punt 7Hoe hou Alfred sy aanhangers op sosiale media gelukkig?
2 punte 8Noem TWEE dinge waarvan Alfred as jong seun gehou het (paragraaf 9).
1 punt 9"Sommiges het gedink dis 'n spook wat hulle teister." — Word hierdie woorde LETTERLIK of FIGUURLIK gebruik?
1 punt 10Hoe oud was Alfred toe hy die eerste keer in een van Leon Schuster se films gespeel het?
1 punt 11Voltooi: 'n Produksiemaatskappy is 'n maatskappy wat ... vervaardig.
1 punt 12Skryf VIER opeenvolgende woorde uit paragraaf 12 wat aandui dat Alfred enige geleentheid sal aangryp wat na sy kant toe kom.
2 punte 13Indien Alfred doodgaan, waarvoor sal hy graag onthou wil word? Noem TWEE dinge.

Teks B: Spotprent (Sandkastele — Kobus Galloway)

Sandkastele spotprent

'n Spotprent waar twee seuns op die strand sandkastele bou. Die seun aan die regterkant kom van Gauteng — let op die verskil tussen die twee kastele.

1 punt 14Watter aktiwiteit word in die spotprent uitgebeeld?
1 punt 15Wat is die spotprenttekenaar se naam?
1 punt 16Verduidelik hoekom jy sou kon sê dat dit gevaarlik in Gauteng is.
1 punt 17Waaruit kan ons aflei dat die seun met die grafie in die hand bang is dat die son sy lyf sal brand?
1 punt 18"Beide kinders bly by die see." — Sê waarom hierdie stelling ONWAAR is.

2. Opsomming — "Wenke vir Wanneer Jy Winkel toe Gaan"

Som SEWE wenke vir geldspaar wanneer jy inkopies doen op in jou eie woorde. Maks. 70 woorde.

Tik jou 7 genommerde sinne hier in:

Woordtelling (maks. 70): 0 woorde

Modelantwoord (memorandum)

  1. Gaan koop kruideniersware alleen / sonder jou gesin.
  2. Neem 'n foto van jou yskas en koskas se inhoud voor jy gaan winkel toe.
  3. Gebruik kontant in plaas van jou bankkaart.
  4. Kyk op en af in die rakke — goedkoper opsies is dikwels bo of onder.
  5. Dra oorfone met opgewekte musiek om vinnig te beweeg.
  6. Vermy groot trollies / gebruik 'n mandjie of kleiner trollie.
  7. Koop 'n heel hoender, nie porsies nie — dis goedkoper per kg.

(68 woorde)

3. Advertensie — Eljada-Kairos Potjiekos-kompetisie

Potjiekos-kompetisie advertensie

'n Familiedag-advertensie met kontantkroeg, boeresport, slip & slide en lootjies. R200 per span (maks. 4 persone), R80 (volwassenes) / R50 (onder 12) toegang.

1 punt 19Gebruik enige advertensietegniek om die sin "Jy word uitgenooi." meer trefkrag te gee.
1 punt 20Waarom is die prentjie van die pot effektief as jy na die doel van die advertensie kyk?
1 punt 21Wie is die teikenmark van hierdie advertensie?
1 punt 22Watter groep mense, dink jy, word hierdeur uitgesluit?
1 punt 23Gee die korrekte Afrikaans vir die vetgedrukte afkorting: Maks. 4 per span.
1 punt 24"Toegang vir kinders wat 13 jaar oud is, is gratis." — Motiveer waarom hierdie stelling ONWAAR is.
1 punt 25Hoe laat begin die boeresport? Skryf jou antwoord in woorde uit.

4. Strokiesprent — Meester en Neelsie (Danie Cronje)

Meester en Neelsie strokiesprent

'n Drie-paneel strokie waar 'n onderwyser met 'n leerder raas. Let op die "warmer/chill"-woordspel in Raampie 3.

1 punt 26"Raampie 1 beeld 'n tipiese toneel in 'n klaskamer uit." — Motiveer waarom hierdie stelling WAAR is.
1 punt 27Kies: Dit is (respekvol / disrespekvol) van Meneer om sy vinger teen Neelsie se neus te druk.
2 punte 28Hoe kan jy uit Meester se gesigsuitdrukking aflei dat hy baie kwaad is? Noem TWEE visuele tekens.
2 punte 29Kyk na Raampie 2. Hoe kan die leser sien dat Meester baie hard praat? Noem TWEE bewyse.
2 punte 30Skryf in die indirekte rede: Neelsie sê: "Ek verstaan nie." (Begin: Neelsie sê dat ...)
1 punt 31Die KORREKTE Afrikaans vir "Meneer raak al hoe warmer" is, Meneer is ...
1 punt 32Wat is die moontlike rede dat Neelsie BUITE die klas staan?

5. Artikel — "Wees Vriendelik" (Teks F)

Wees Vriendelik artikel
1 punt 33Verdeel die woord vriendelikheid in lettergrepe.
1 punt 34Gee die verkleinwoord van "glimlag".
1 punt 35Voltooi die uitdrukking: "Vriendelikheid kos ... nie."
1 punt 36Verander die stelling in 'n vraag: "Die persoon kon meer vriendelik wees."
1 punt 37Gee die vergrotende trap van "vriendelik".
1 punt 38Gee die intensiewe vorm van "vaal": "Ons (vaal) dag voel sommer baie beter."
1 punt 39Skryf in die infinitief: "Vriendelikheid is soveel meer as (net 'n glimlag vir iemand gee)."
1 punt 40Kies die korrekte voorsetsel: "Dit beteken dat jy iets goeds (vir/met/oor) iemand anders doen."
1 punt 41Gee die antoniem van "moeilik".
1 punt 42Skryf in die negatiewe vorm: "Ons stap net verby."
1 punt 43Gee die meervoud van "hand".
1 punt 44Gee die korrekte Afrikaans vir "compassion".

Teks G: Prent — "Bokkiesweek" Internasionale Dag van Vriendskap

Bokkiesweek vriendskap prent
1 punt 45Vorm 'n samestelling: "Internasionale (vriendskap + dag) word op 30 Julie gevier."
1 punt 46Gee die korrekte vorm: "Die (heg) band tussen vriende word gevier."
1 punt 47Skryf in verlede tyd: "Vriende deel 'n kosbare konneksie."
1 punt 48Skryf die afkorting uit: "(A.g.v.) vriende se liefde ..."
1 punt 49Gebruik die homoniem van "weer" in 'n sin: "Vriende help mekaar om (weer) op te staan as hulle geval het."
1 punt 50Voltooi die vergelyking: "'n Goeie vriendskap is so soet soos ..."

Klaar?

Hierdie oefenvraestel het 50 vrae uit Teks A–G van die Junie 2026 FAL-vraestel. Saam met die ander afdelings se vrae kan jy nou jou prestasie sien in die telling-balk bo-aan die bladsy. Sterkte!

NW Junie 2026 — Provinsiale Assesseringstaak (FAL)

Oefenvrae uit die Noord-Wes Provinsie Junie 2026 Graad 12 Afrikaans EAT V1 en die amptelike nasienriglyne (Distrikte DR KK, Bojanala, RSM, NMM). Punte: 80 • Tyd: 2 uur.

1. Begripstoets — Teks A: "WAT KAN ONS IN 2027 VERWAG?"

Lees die volledige artikel hieronder en beantwoord die vrae daarna.

WAT KAN ONS IN 2027 VERWAG?

1   Die jaar 2027 gaan 'n belangrike jaar wees vol baie interessante dinge wat regoor die wêreld gaan gebeur. Hierdie gebeure sal mense se lewens raak op die gebied van sport, tegnologie, die omgewing en ruimteverkenning.

2   Een van die grootste sportgebeurtenisse sal die 2027 Rugby Wêreldbekertoernooi wees wat in Australië gaan plaasvind. Baie lande sal deelneem en miljoene mense sal regoor die wêreld — in stadions en op televisie — na hierdie wedstryde kyk. Vir rugbyliefhebbers sal dit 'n baie opwindende tyd wees, omdat die beste spanne in die wêreld teen mekaar sal speel.

3   Nog 'n groot sportgebeurtenis is die "FIFA Women's World Cup 2027" wat in Brasilië aangebied sal word. Hierdie toernooi sal baie aandag kry en beslis help om vrouesport nog meer gewild te maak. Jong meisies, wêreldwyd, sal geïnspireer word om self aan sport deel te neem en ook hul drome te volg.

4   Op die gebied van tegnologie word daar verwag dat rekenaars en kunsmatige intelligensie nog slimmer gaan word. Mense sal waarskynlik al hoe meer slimtoestelle in hul huise gebruik, soos masjiene en robotte, wat na jou stem sal kan luister en dan opdragte uitvoer. Dit sal help met daaglikse take. In skole sal leerders meer met digitale hulpmiddels werk, wat leer makliker en vinniger sal maak.

5   In 2027 sal daar ook baie aandag aan die omgewing gegee word. Baie lande probeer reeds om minder besoedeling te veroorsaak en meer skoon energie te gebruik. Teen 2027 sal daar moontlik baie meer sonpanele en windplase wees. Mense sal ook aangemoedig word om meer te herwin, water te bespaar en minder plastiek te gebruik.

6   Ook wat ruimteverkenning betref gaan daar heelwat ontwikkeling wees. Organisasies soos NASA beplan nuwe reise na die maan. Wetenskaplikes hoop om meer oor die ruimte te leer om só voor te berei vir moontlike reise na Mars. Hierdie reise gaan ook help om nuwe tegnologie te ontwikkel wat ook op die aarde gebruik sal kan word.

7   Politiek en die ekonomie sal ook 'n groot rol in 2027 speel. Lande sal verkiesings hou en nuwe leiers sal groot besluite neem oor werk, veiligheid en handel. Hierdie besluite kan die wêreld se ekonomie beïnvloed en mense se lewens verander.

8   Daar word ook verwag dat mediese tegnologie teen 2027 sal nog beter sal word. Dokters sal nuwe masjiene en behandelings gebruik om siektes vinniger op te spoor en beter te behandel. Dit sal help dat mense langer en gesonder kan leef.

9   Mense wat in 2027 goed sal presteer, is dié wat maklik kan aanpas by vinnige verandering en kreatief kan dink. Jong professionele persone wat digitale vaardighede kan kombineer met empatie en kommunikasie, sal waardevol wees in verskillende beroepe.

10   Entrepreneurs wat oplossings vir gemeenskapsprobleme kan gee, veral in die landbou, gesondheid en onderwys, sal 'n groot impak maak. Verder sal mense wat emosioneel intelligent is, 'n voorsprong hê. Hulle het die vermoë om spanlede te motiveer, konflik te bestuur en kulturele diversiteit te respekteer.

11   Sportlui en kunstenaars wat hul talente wil ontwikkel, sal ook nuwe platforms vind om hul werk wêreldwyd te deel. In 'n tyd van ekonomiese en sosiale verandering sal mense wat 'n goeie balans tussen werk en hulle persoonlike lewe kan ontwikkel, baie goed vaar. Mense wat 'n positiewe bydrae in hul gemeenskappe lewer sal as ware rolmodelle uitstaan.

12   2027 sal behoort aan mense wat nie net tegnies vaardig is nie, maar ook menslik, kreatief en veerkragtig — hulle sal die toekoms bepaal en ander inspireer om dieselfde te doen.

13   Ten slotte. 2027 sal dus 'n jaar vol verandering en nuwe ontwikkelings wees. Sport sal mense saambring, tegnologie sal vinnig verbeter, en daar sal meer pogings wees om die aarde te beskerm. Dit sal dus 'n belangrike jaar wees om die toekoms van die wêreld te vorm.

[Verwerk uit: meta saamgestelde artikel]

1 punt 1Hoe trek die skrywer van die artikel die leser se aandag na die OPSKRIF?
2 punte 2Noem TWEE gebiede waar ons interessante veranderinge kan verwag.
1 punt 3"Jy sal net na hierdie wedstryde kan kyk as jy in 'n stadion in Australië is." — Verduidelik waarom hierdie stelling ONWAAR is.
1 punt 4Waar sal die sokkerwêreldbekertoernooi vir vroue in 2027 plaasvind?
1 punt 5Hoe sal die ontwikkeling van tegnologie kinders in skole bevoordeel?
1 punt 6"Mense sal waarskynlik al hoe meer slimtoestelle in hul huise gebruik." — Skryf EEN woord uit die sin neer wat bewys dat dit 'n MENING is.
1 punt 7"Baie lande probeer om meer skoon energie te gebruik. Dit beteken dat hierdie lande energiebronne sal gebruik wat die omgewing sal (beskerm/benadeel)."
1 punt 8Gee EEN rede waarom NASA nuwe reise na die maan beplan.
1 punt 9Hoe sal hierdie reise na die ruimte ook die aarde kan help?
2 punte 10Gee TWEE redes waarom die ontwikkeling van mediese tegnologie belangrik is.
2 punte 11Noem TWEE dinge wat mense wat emosioneel intelligent is kan doen.
1 punt 12Kolom B — Watter inligting pas by "Vrouesport"?
1 punt 13Wat sal jy moet doen om in 2027 as 'n rolmodel beskou te word?
1 punt 14Waarom sal sport 'n baie belangrike rol in 2027 speel? (paragraaf 13)

Teks B: Diagram — "Sosiale Media Gebruik"

Sosiale Media Gebruik diagram
1 punt 15Die visuele teks verduidelik ...
1 punt 16Van watter toep sal jy gebruik maak as jy graag jou eie videos wil deel?
1 punt 17(Facebook en Twitter / Snapchat en Instagram) is die toeps wat die meeste op sosiale media gebruik word.
1 punt 18Waarom dink jy is daar so min gebruikers wat blogs op sosiale media het?
1 punt 19Van watter toep sal jy gebruik maak as jy daarvan hou om foto's te verander en te deel?

2. Opsomming — "Begin Stap vir Oefening"

Som SEWE wenke wat jy in gedagte moet hou as jy begin stap, op in jou eie woorde. Maks. 70 woorde.

Tik jou 7 genommerde sinne hier in:

Woordtelling (maks. 70): 0 woorde

Modelantwoord (memorandum)

  1. Stap elke keer 'n bietjie verder en langer.
  2. Kies 'n roete wat by jou fiksheidsvlak pas.
  3. Drink genoeg water as jy stap.
  4. Kry 'n maat wat saam met jou kan stap.
  5. Dra gemaklike oefenskoene wat jou voete ondersteun.
  6. Dra gemaklike stapklere.
  7. Skryf afstande en tye in 'n notaboek om vordering te monitor.

3. Advertensie — Internasionale Moedertaaldag (Afrikaanse Taalmuseum)

Moedertaaldag advertensie
1 punt 20Watter belangrike dag word in die advertensie geadverteer?
1 punt 21Die slagspreuk "kultuur, natuur, plesier" is doeltreffend, want ...
1 punt 22Watter WOORD dui aan dat 20 Februarie nie net in Suid-Afrika 'n belangrike dag is nie?
1 punt 23Gee die oortreffende trap van "goed": "Die (goed) produksie ooit!"
1 punt 24Gee 'n sinoniem vir "GRATIS".
1 punt 25"Mense kan enige tyd kaartjies koop." — Haal 'n sin uit die advertensie aan om te bewys dat hierdie stelling onwaar is.
1 punt 26"Kaartjies verkoop vinnig uit!" Hierdie is 'n voorbeeld van (stereotipering / manipulering).
1 punt 27Hoekom pas die gesigsuitdrukkings van die groep mense nie by die woord "plesier" nie?
2 punte 28Hoe kan jy meer inligting oor die produksie kry? Noem TWEE maniere.

4. Strokiesprent — Hadidas en vuvuzela

Hadidas strokiesprent
2 punte 29Hoe kan jy in RAAMPIE 1 sien dat die twee hadidas baie hard skree? Gee TWEE bewyse.
1 punt 30Hoe weet jy dat die vuvuzela in RAAMPIE 2 'n groter geraas maak as die hadidas in RAAMPIE 1?
1 punt 31Hoe kan jy aan die voëls se liggaamshouding in RAAMPIE 2 sien hulle het groot geskrik?
1 punt 32Gee die intensiewe vorm van "oud" (RAAMPIE 3).
2 punte 33Noem TWEE tegnieke wat in RAAMPIE 2 gebruik word om die geluid van die vuvuzela te beklemtoon.
1 punt 34Skryf in die indirekte rede: Die hadida vra sy vriend: "Wat maak so 'n groot geraas?" (Begin: Die hadida vra vir sy vriend ...)
1 punt 35Wanneer die vrou in RAAMPIE 3 wegstap, lyk sy (kwaad / bly).
1 punt 36Die ... in RAAMPIE 3 wys dat die vuvuzela in die vrou se hand beweeg as sy wegstap.

5. Leesteks — "Suid-Afrika as toeristebestemming"

SA toeris leesteks
1 punt 37Verdeel die woord pragtige in lettergrepe.
1 punt 38Skryf die syfer as 'n woord: "Daar word voorspel dat tot (17) miljoen toeriste ons land sal besoek."
1 punt 39Skryf EEN woord vir "(elke jaar)".
1 punt 40Gee die antoniem van "goeie".
1 punt 41Kies: "Jy kan natuurlik ook \'n toeris in jou (uie/eie) land wees."
1 punt 42Gee die meervoud van "provinsie".
1 punt 43Gee die korrekte vorm: "... ook die (woestynagtig) areas."
1 punt 44Gebruik die homoniem van "land" in 'n sin sodat die betekenis duidelik is.
1 punt 45Gee die vergelykende trap van "mooi".
1 punt 46Die skryfteken in "geleë" is 'n (koppelteken / deelteken).
1 punt 47Gee die verkleinwoord van "oermense".
1 punt 48Verbind met "maar": "Daar is verskeie groot terreine met fossiele. Die Sterkfonteingrotte is die bekendste."
1 punt 49Waarom word "Swartkrans" met 'n hoofletter geskryf?
1 punt 50Skryf die twee woorde waaruit "dis" saamgestel is.

Teks G: Prent — Caveman familie braai

Caveman familie braai
1 punt 51Skryf in toekomende tyd: "Die hoender braai oor die vuur."
1 punt 52Skryf in die lydende vorm: "Pa het die hoender gevang."
1 punt 53Skryf in die infinitief: "Die familie is besig (die hoender te braai)."
1 punt 54Kies die regte voornaamwoord: "Ma is baie bly oor die kos, (sy/hy) kan nie wag om dit te eet nie."
1 punt 55Skryf die tussenwerpsel in die sin neer: "Sjoe, ek gaan nou lekker eet."
1 punt 56Vul die ontbrekende leesteken in: "Pa Ma en Thato sit langs die vuur."

Klaar!

56 oefenvrae uit die NW Junie 2026-vraestel — jou telling word outomaties in die balk bo bygehou.